Kategori: Makaleler

Tanımadığın Birinin Arkasından Konuşmak Gıybet Mi? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü ve Pedagojik Bir Bakış Konuşmaların Gücü: Öğrenmenin Dönüştürücü Etkisi Eğitimde en değerli bulgulardan biri, öğrencilerin yalnızca bilgi edinmekle kalmayıp, aynı zamanda kendilerini ve çevrelerini dönüştürme gücünü keşfetmeleridir. Öğrenme süreci, sadece derslerdeki teori ve pratikle sınırlı kalmaz, aynı zamanda günlük hayatın içindeki sosyal etkileşimlerde de şekillenir. İnsanlar arasındaki diyaloglar, bazen farkında olmadan insanları eğitebilir, toplumsal yapıları dönüştürebilir. Ancak, “Tanımadığın birinin arkasından konuşmak gıybet mi?” sorusu, bu etkileşimlerin sınırlarını ve toplumsal anlamını tartışmamıza olanak tanır. Eğitimci bakış açısıyla, bu soruyu ele alarak, dilin gücü, toplumsal etkiler ve öğrenme süreçleri arasında nasıl bir bağ…

Sıfat ve Zarf Nasıl Ayırt Edilir? Dilbilgisel Testlerle Pratik, Tarihsel ve Kuramsal Bir Bakış Dil öğrencilerinin en çok zorlandığı ayrımlardan biri sıfat ile zarf arasındaki sınırı çizmek. Oysa bu iki türü ayırt etmek, yalnızca tanımları ezberlemekle değil; değiştirilebilirlik, yer değiştirme ve soru-testleri gibi basit dilbilgisel yöntemlerle oldukça güvenilir biçimde yapılabilir. Bu yazı, konunun tarihsel arka planından başlayıp günümüzdeki akademik tartışmalarına uzanan bütünlüklü bir çerçeve sunarken, en sonunda pratik kontrol listeleri ve örneklerle ayrımı berraklaştırır. Tarihsel Arka Plan: Neden Bu Ayrım Zorlayıcı? Klasik gramercilikte (Arapça ve Farsça dil geleneğinden, Latin kökenli sınıflandırmalara uzanan çizgide) sıfat isimlerin niteliklerini gösteren, zarf ise fiilleri…

Son Görülme Ne Demek? Dijital Çağda Güç, Gözetim ve Vatandaşlık Bir siyaset bilimci olarak, bazen en sıradan görünen olguların bile iktidar ilişkilerinin, denetim mekanizmalarının ve toplumsal düzenin minyatür bir yansıması olduğunu fark ederim. “Son görülme” ifadesi, dijital çağın en masum sorularından biri gibi görünse de aslında bireylerin birbirini izleme biçimini, güç ilişkilerini ve görünürlüğün yeni siyasal formlarını temsil eder. “Son görülme ne demek?” sorusu, yalnızca çevrim içi olma anını değil; modern bireyin özgürlüğü, mahremiyeti ve aidiyetini nasıl müzakere ettiğini anlatır. — İktidarın Dijital Biçimi: Görülmek, Gözetlenmek, Güç Kazanmak Foucault’nun panoptikon modelini hatırlayalım: bir gardiyan herkesi görebilir ama kimse ne zaman…

Tarihin Aynasında Bir Kavram: Palavra Anlatmak Ne Demek? Bir tarihçi olarak geçmişi anlamak, bazen sadece belgelerle değil, kelimelerle de yolculuk etmeyi gerektirir. Çünkü her kelime, bir dönemin ruhunu taşır. Palavra anlatmak ifadesi de tam olarak böyle bir kelimedir; gündelik hayatta sıkça kullanılır ama kökleri, toplumsal davranış biçimlerinin ve tarihsel dönüşümlerin derinliklerine uzanır. Palavra, sadece “yalan” demek değildir. O, aynı zamanda insanın kendi gerçeğiyle kurduğu ilişkiyi, toplumun inandırıcılıkla sahicilik arasında gidip gelen sınırlarını da yansıtır. Palavra Sözcüğünün Kökeni Bir Sözün Yolculuğu: Portekiz’den Osmanlı’ya “Palavra” kelimesi, Portekizce palavra (söz, laf) sözcüğünden dilimize geçmiştir. Bu kelime, 16. yüzyılda Akdeniz ticaret yollarında Osmanlı topraklarına…

Osmanlı Moğol Savaşı Kim Kazandı? – Tarihin Sessiz Çatışması ve Gücün Dönüşümü Tarih, bazen sadece savaşların değil, aynı zamanda zamanın ruhunun da bir sahnesidir. Her imparatorluk, kendi çağının hikâyesini yazar; kimi kılıçla, kimi kalemle. “Osmanlı Moğol savaşı kim kazandı?” sorusu da yalnızca bir çatışmanın değil, iki büyük medeniyetin dünya düzeni üzerindeki iddiasının sorgulanmasıdır. Fakat burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Osmanlılar ile Moğollar arasında doğrudan bir büyük savaş yaşanmamıştır; buna rağmen tarih, bu iki gücün karşılaşmasını dolaylı biçimlerde, kaderin kesiştiği noktalarda kaydeder. Moğol İmparatorluğu’nun Gölgesinde Yükselen Osmanlılar 13. yüzyılın sonlarına doğru Moğol İmparatorluğu hâlâ Asya’nın ve Ortadoğu’nun en güçlü siyasi…

Kamaz Ne Demek Sözlük Anlamı? Bir Markanın Dilden Bilime Yolculuğu Bilimsel merakla yola çıkarsanız, bazen en sıradan görünen kelimeler bile sizi beklenmedik yerlere götürür. “Kamaz” kelimesi de tam olarak böyle bir kelime. Günlük hayatta bir kamyon markası olarak duyduğumuz bu kelimenin ardında, sanayi, mühendislik, dilbilim ve kültürün ilginç bir kesişimi yatıyor. Bu yazıda “Kamaz ne demek sözlük anlamı?” sorusuna sadece kelime olarak değil, bilimsel bir mercekten bakacağız — ama öyle karmaşık terimlerle değil; herkesin anlayacağı, merakla okuyacağı bir dille. Kamaz Nedir? Sözlük Anlamı ile Başlayalım “Kamaz”, Rusya menşeli bir ağır vasıta markasının adıdır. Sözlüklerde genellikle şu şekilde geçer: Kamaz: (özel…

Gramer Kuralları Ne Demek? Siyaset Biliminin Dil Üzerinden Okuması “Dil, iktidarın en sessiz ama en etkili aracıdır.” Bir siyaset bilimcinin gözünden bakıldığında, gramer kuralları yalnızca dilbilimin konusu değildir; aynı zamanda güç, otorite ve toplumsal düzenin de bir yansımasıdır. Tıpkı yasalar gibi, gramer kuralları da bir düzenin sürdürülmesi için inşa edilir. Kimin konuştuğu, nasıl konuştuğu ve neyin “doğru” sayıldığı, yalnızca dilin iç yapısıyla değil, toplumsal güç ilişkileriyle de ilgilidir. Gramer, bir dilin içindeki hiyerarşiyi, toplumun kendi hiyerarşisini yansıtır biçimde düzenler. Bu nedenle “Gramer kuralları ne demek?” sorusu, aslında şu derin politik soruyu içerir: Kim konuşma hakkına sahip ve bu hakkı kim…

İlk yaratılan ruh kimdir? Yanlış sorudan başlamayı bırakalım Açık konuşayım: “İlk yaratılan ruh kimdir?” sorusu, çoğu zaman gerçeği aramaktan çok kendi inancımıza koz arama refleksi. Bu başlık yıllardır tartışılıyor; ama tartışmanın çoğu, kavramların altını doldurmadan sloganlarla yürüyor. Benim iddiam net: Soruyu böyle sorduğumuz sürece ikna edici bir cevaba asla ulaşamayacağız. Çünkü “ilk”, “yaratılan” ve “ruh” kelimelerinin her biri, gelenekten geleneğe bambaşka anlamlar taşıyor. Gizli cevap: Evrensel, tek ve itiraza kapalı bir “ilk ruh” yok; hangi kaynağa baktığınıza göre değişen, çoğu kez de kendi içlerinde çelişen anlatılar var. Önce kavramları temizleyelim: “İlk”, “yaratılan”, “ruh” ne demek? “İlk” dediğinizde zamanı doğrusal kabul…